woensdag 28 september 2016

Göta Ljungberg: Wagner, R.Strauss (HMV 1925-1931)

Göta Ljungberg als Salome, 1924

Göta Ljungberg (Sundsvall, 04.10.1893 - Lidingoe, 28.06.1955): Zweedse sopraan. Studeerde aan de Koninklijke Muziekacademie bij Gillis Bratt, daarna bij Sara Cahier (1870-1951), bij Fergusson (Londen), Vittorio Vanza (Milaan), en tot slot bij Louis Bachner en Oscar Daniel (Berlijn).
1918-1926: Koninklijke Opera Stockholm. Debuteerde als Gutrune (Gotterdämmerung) en als Elsa (Lohengrin). 
1922-1929: huwelijk met regisseur Harry Stangenberg
1924-1928: Gastrollen bij Covent Garden, Londen (zong met Jacques Urlus, Friedrich Schorr)
1929: Creëerde de titelrol in Judith (Goossens).
1928-1929; 1931; 1933; 1936-1927: Festival van Zoppot



1926-1932: Berliner Staatsoper
1931-1935: Metropolitan Opera New York. Ze zong 13 rollen in 33 voorstellingen, w.o. Sieglinde, Brünnhilde, Kundry en Salome.
1933: creëerde de rol Lady Marigold Sandys in Merry Mount (Hanson)
1935: afscheidsvoorstelling in de Metropolitan. Bleef gastrollen zingen tot 1937.
1937: afscheid van het toneel wegens ernstige stemproblemen. Ze werkte daarna als zangpedagoge aan het New York College of Music.

Ze heeft in de jaren 1924-1931 78t.platen opgenomen voor HMV.
HMV DB 862 bevat 2 akoestische opnamen.
HMV DB 963 is helaas niet van topkwaliteit, je krijgt enige ruis en vervorming in de harde delen gratis bijgeleverd.



Göta Ljungberg, sopraan:

1  Richard Wagner - "Parsifal": Ich sah das Kind (Herzeleide)    3:55
2  Richard Wagner - "Parsifal": Seit Ewigkeiten harre ich Deiner    4:25
    Orkest o.l.v. Eugene Goossens
    78t 30 cm: HMV DB 862  (2-043041/2)   Cc 6492-2 / Cc 6493-3
    Opname Londen, 11-08-1925

3  Richard Wagner - "Die Walküre": Du bist der Lenz    7:56
    + Walter Widdop, tenor
    Orkest o.l.v. Lawrance Collingwood
    78t 30 cm: HMV DB 963  (2-044003/4)   CR 611-2 / Cc 613-1
    Opname Londen, 16-08-1926

4  Richard Wagner - "Parsifal": Ich sah das Kind (Herzeleide)    8:14
    + Walter Widdop, tenor
    Orkest o.l.v. Albert Coates
    78t 30 cm: HMV D 1651  (2-043107 / 2-044035)   Cc13706-1 / CR 1640-2
    Opname Londen, 11-10-1928 / 10-01-1928

5  Richard Strauss - "Salome": Salome mit dem Haupt des Jokanaan    8:14
    Orchester Staatsoper Berlin o.l.v. Leo Blech
    78t 30 cm: HMV D 1699  (2-043139/7)   CLR 5395-2 / CLR 5396-1
    Opname Berlijn, 21-05-1929

6  Richard Wagner - "Meistersinger": Gut'n Abend Meister    8:28
    + Friedrich Schorr, bar.
    London Symphony Orchestra o.l.v. Lawrance Collingwood
    Opname Londen, 05-05-1931



Download mp3

donderdag 22 september 2016

Rudolf Laubenthal: Wagner (HMV, 1927)


Rudolf Laubenthal (Düsselfdorf, 10.03.1886 - Pöcking, 02.10.1972): Duitse heldentenor. Studeerde eerst medicijnen aan de universiteiten van München, Strassburg en Berlijn, had daarnaast zangles. Verder opgeleid door Lilli Lehmann (1848-1929) in Berlijn. Begon als concertzanger.
1912: veel succes in Eisenach
1913-1918: Staatsoper Berlin
1919-1923: München Staatsoper
1916: zong in wereldpremière van de opera "Dame Kobold" (Felix Weingartner) 
1922, 1926-1930: Covent Garden, Londen
1923-1933: Metropolitan Opera New York. Zong o.m. in de volgende premières:
1924: "Jenufa" (Janacek) als Laca Klemen
1928: "Die Ägyptische Helena" (R. Strauss) als Menelaus
1931: "Schwanda der Dudelsackpfeifer" (Weinberger) als Babinsky
1932: "Elektra" (R. Strauss) als Aegisth



Verder zong hij gastrollen in Berlijn, Wenen, Chicago en San Francisco.
Hij was getrouwd met de Duitse sopraan Lulu Kaesser.
Zijn enige leerling was Horst Neumann, die van 1960-1967 les van hem kreeg. Horst nam de achternaam van zijn leraar aan en had een grote zangcarrière.

Rudolf Laubenthal maakte opnamen voor Parlophon (1919), Homocord (1922), HMV (1927-1928, 1930), bij elkaar ongeveer 26 opnamen.

Leo Blech (Aken, 21.04.1871 - Berlijn, 25.08.1958): Duits operacomponist en dirigent van Joodse afkomst. Studeerde op de Hochschule für Musik in Berlijn piano bij Ernst Rudorff en compositie bij Woldemar Bargiel. Nam later privéles bij Engelbert Humperdinck. 
1893-1896: dirigent Stadttheater Aachen
1899-1906: Neues Deutsches Theater, Praag
1906-1937: Königliches Schauspielhaus = later: Staatsoper Unter den Linden, Berlin
1937-1941: in ballingschap in Riga, vanwege de Nazi's. Dirigeerde het Lets Nationaal Opera en Ballet theater. Göring zorgde voor een uitreisvisum naar het neutrale Zweden, uit angst voor de populariteit in binnen- en buitenland van Blech.
1941-1949: Koninklijke Opera, Stockholm
1949-1953: Städtische Oper, Berlin
Hij componeerde diverse opera's, o.a. Aglaja (1893); Cherubina (1894); Das war ich (1902); Aschenbroedel (1905); Versiegelt (1908) en Die Strohwitwe (operette, 1920). Ook componeerde hij orkestwerken, kamermuziek en liederen.
Kijk op mijn blog 78 toeren klassiek voor veel opnamen van deze uitstekende dirigent.



Richard Wagner - "Siegfried": 
1  I: Siegfried forges the sword anew    2:50
2  II: Siegfried meditates on his parentage    4:25
Rudolf Laubenthal, tenor
Orchester der Staatsoper, Berlin o.l.v. Leo Blech

Download mp3

donderdag 15 september 2016

Rosa Ponselle: Verdi (Victor HMV Electrola, 1928)


Rosa Ponselle (22.01.1897 - 25.05.1981), eigenlijke naam Rosa Ponzillo.  Amerikaanse sopraan. Haar ouders waren immiganten uit Caiazzo, Italië. 
1915-1918: Zong samen met haar zuster Carmela (1887-1977) bij de Keith Vaudeville Circuit. Via de zangleraar William Thorne en audities bij de bariton Victor Maurel en tenor Enrico Caruso werd een auditie bij de manager van de Metropolitan, Giulio Gatti-Casazza, geregeld, die haar voor het seizoen 1918-1919 vastlegde.
1918-1937: zong in de Metropolitan. Zeer succesvol debuut op 15 november 1918 als Leonora (La forza del destino) met Enrico Caruso. 
1929-1931: Gastrollen in Royal Opera House, Covent Garden
1933: enige optreden in Italië op het festival Maggio Musicale Fiorentino in Florence,  als Giulia (La vestale). 
1936-1949: huwelijk met Carle Jackson
Een van de mooiste sopranen van de vorige eeuw. Van de sopraan Geraldine Farrar komen de volgende quotes: 
"When discussing singers, there are two you must first set aside: Rosa Ponselle and Enrico Caruso. Then you may begin."
"When you hear the voice of Rosa Ponselle, you hear a fountain of melody blessed by the Lord".




We kunnen haar zien zingen! Op Youtube vind ik een Hollywood filmtest uit 1936, waarin ze 2 aria's uit Carmen zingt en we haar ook kort even horen praten.

Wat een goede sopraan is dit toch. 
HMV 1202 heb ik helaas in matige kwaliteit: veel ruis en vervorming als de passages hard worden, maar toch blijft er voldoende moois over vind ik. 



Rosa Ponselle, sopraan: 

1  Verdi - "La forza del destino": IV Pace, pace mio Dio    4:29
2  Verdi - "Ernani": I Surta è la notte; Ernani, involami    4:31
    Rosario Bourdon, dirigent
    Victor 6875-A/B   CVE 29060-8 / CVE 29062-6
    Opname New York, 17-01-1928

3  Verdi - "La Forza del destino": IV Io muojo! Confessione!    7:59
    + Giovanni Martinelli, tenor; Ezio Pinza, bas
    Rosario Bourdon, dirigent
    HMV DB 1202  (2-054246/2-054251)   CVE-41625-2/CVE-41626-2
    Opname New York, 18-01-1928

4  Verdi - "Il Trovatore": IV Miserere    4:18
    + Giovanni Martinelli, tenor
5  Verdi - "La forza del destino": II La vergine degli angeli    4:27
    + Ezio Pinza, bas
    Giulio Setti, dirigent
    Electrola DB 1199   CVE-41636-1 / CVE-41637-2
    Opname New York, 23-01-1928

Download mp3

zaterdag 10 september 2016

Grand Opera Company (= Victor Opera Company) (HMV, 1911, 1912)


Ik heb 2 enkelzijdige 30 cm HMV's  met Gems uit resp. Carmen en I Pagliacci, gezongen door de Grand Opera Company. Dit gezelschap blijkt, als we naar de matrijsnummers kijken, niets anders te zijn dan de Victor Opera Company. Dit soort platen, met de highlights van een opera op een (of twee) plaatkant(en) geperst, waren erg populair in het begin van de vorige eeuw.

De Pagliacci cast is bekend:

Olive Kline (07.07.1887 - 29.07.1976), sopraan. Maakte meer dan 700 platen voor Victor in de periode 1912-1935: opera, musical, religieuze muziek, populaire muziek. Zong daarin o.m. in het Trinity Choir, Victor Light Opera Company, Victor Mixed Chorus, Lyric Quartet, en maakte ook opnamen onder haar eigen naam.

Lucy Isabelle Marsh (10.04.1878 - 20.01.1956), sopraan. Nam in totaal ca. 530 platen op: voor Columbia van 1907-1908, en voor Victor van 1909 - ca 1923, zowel onder haar eigen naam als met allerlei vocale ensembles (b.v. Trinity Choir, Victor Light Opera Company, Victor Oratio Chorus, Victor Mixed Chorus). 

Marguerite Dunlap (ca. 1880 - ?), alt. Nam in de periode 1905-1928 345 platen op, met o.m. het Trinity Choir, Lyric Quartet, Victor Light Opera Company, en onder haar eigen naam.


Harry Macdonough (30.05.1871 - 26.09.1931), eigenlijke naam John Scantlebury Macdonald, Canadese tenor. Nam ca. 1600 (!) platen op in de periode 1899-1920, zowel solo als in vocale ensembles, voor Berliner (1899-1900), Columbia (1901-1902) en Victor (1900-1920). Zong in het Edison Quartet, later omgedoopt tot Haydn Quartet. Verder in het Lyric Trio, Lyric Quartet, Trinity Choir, Victor Light Opera Company, American Quartet. Maakte erg veel platen onder zijn eigen naam.

Lambert Murphy (1885 - 25.07.1954), tenor. Nam ca. 700 platen op voor Victor op in de periode 1906-1933, w.o. in het Trinity Choir, Victor Light Opera Company, Lyric Quartet, Victor Male Quartet, Orpheus Quartet.

Reinald Werrenrath (07.08.1883 - 12.09.1953), bariton. Maakte ca. 700 opnamen voor Victor in de periode 1906-1929, zowel solo als in allerlei vocale ensembles (o.a. Orpheus Quartet, Victor Light Opera Company, Trinity Choir, Lyric Quartet). Gaf meer dan 3000 concerten.

William F. Hooley (16.04.1861 - 12.10.1918), bas van Engelse afkomst. Maakte ca. 620 opnamen voor Berliner (1896-1900), Victor (1900-1918), Columbia (1901-1902). Zong o.m. in het Haydn Quartet, Orpheus Quartet en American Quartet. Nam ook monologen op. 

Als we naar de DAHR kijken zien we dat de bezetting van de Carmen bij take 6 (deze take) niet bekend is.
Wel is de cast van takes 7 en 8 bekend, maar die is ruim 7 jaar later opgenomen, dus dat zegt niet veel. We zien daarop ook Olive Klein, Harry Macdonough, Lambert Murphy en Reinald Werrenrath, dus die waren in ieder geval vaak van de partij.



Grand Opera Company (= Victor Opera Company):

1  Gems from "Carmen" (Georges Bizet)    4:18
    78t 30 cm: HMV 04568   C-10349-6
    Opname Camden N.J., 13-06-1911   
    
2  Gems from "Pagliacci" (Ruggero Leoncavallo)    4:14
    78t 30 cm: HMV 04553   C-12626-3
    Opname Camden N.J., 15-11-1912

Download mp3

dinsdag 30 augustus 2016

Jeanne Gerville-Réache, alt (Victor, 1909-1911)


Jeanne Gerville-Réache (Orthez, 26.03.1882 - 05.01.1915): Franse alt met groot stembereik, ze zong ook mezzo-sopraanrollen. Franse vader (gouverneur van Guadeloupe en Martinique), Spaanse moeder. Opgegroeid in Martinique.
Studeerde in Parijs bij Rosine Laborde, die ook de lerares was van Emma Calvé. 
1889: debuut (dankzij bemiddeling van Emma Calvé) in Orphée et Euridice (Gluck) in de Opéra-Comique. Ze was op de rol voorbereid door Pauline Garcia-Viardot (1821-1910), die haar enkele jaren lesgaf.


1900-1902: Opéra-Comique. Zong in die periode in twee wereldpremières:
1900: Le Juif Polonais (Camille Erlanger) als Catherine
1902: Pelléas et Mélisande (Debussy) als Geneviève
1903-1905: Théâtre Royal de la Monnaie, Brussel
1905: debuut in Royal Opera House, Londen
1907-1910: Manhattan Opera Company
1909: zong in wereldpremière van De Herbergprinses (Jan Blockx)
1910: Trouwde met Georges Gibier Rambaud (directeur van het Pasteur Instituut in New York)
1910-1912: Chicago Grand Opera Company
1914-1915: National Canadian Opera, Montreal
1915: ze stierf in New York aan een combinatie van ziektes: voedselvergiftiging leidde tot een gescheurde blinde darm, wat een miskraam veroorzaakte.


In de periode 1909-1913 heeft ze 17 plaatkanten opgenomen voor Victor en 1 titel voor Columbia (haar laatste opname).
De RCA-Victor is rood en doorzichtig. Het is een uitgave uit 1947 van de "Heritage Series", waar ook goudkleurige hoezen bij hoorden.


Jeanne Gerville-Réache, alt + Victor Orchestra:

1  Camille Saint-Saëns - "Samson et Dalila": Mon coeur s'ouvre à ta voix    2:55
    Victrola 88184   C-6981-2
    Opname Camden, N.J., 29-04-1909

2  Georges Bizet - "Carmen": L'amour est un oiseau rebelle (Habanera)    3:51
    RCA-Victor 15-1008-A   C-8334-1
    Opname Camden, N.J., 09-12-1910
3  Victor Massé - "Paul et Virginie": Parmi les lianes (Chanson du tigre)    3:35
    RCA-Victor 15-1008-B   C-9700-2
    Opname Camden, N.J., 05-05-1911


Download mp3

maandag 22 augustus 2016

Margarete Matzenauer 2: Grammophon (1913); Victor (1926)


Margarete Matzenauer (Temesvár, 01.06.1881 - Van Nuys (Los Angeles), 19.05.1963): geboren in Temesvár (vroeger Oostenrijk-Hongarije, nu Roemenië). Haar vader was dirigent, haar moeder operazangeres. Haar stem had een groot bereik: ze kon zowel alt- als dramatische sopraanrollen aan.
Studeerde in Graz bij Georgine von Januschowsky, in Berlijn bij Antonia Mielke en Franz Emmerich en in München bij Ernst Preuse, met wie ze in 1902 trouwde.
1901: debuut als Puck (Oberon, Weber) in Stadttheater, Strassburg
1901-1904: Stadttheater Strassburg
190-1911: Hofoper München, waar ze zong onder de naam Margarethe Preuse-Matzenauer.
Gastrollen aan de Wiener Hofoper in 1906, 1909 en 1911.
1911: zong in het BVayreuth Festival. Debuteerde op 13 november in de Metropolitan als Amneris (Aïda, Verdi) in een cast met Emmy Destinn en Enrico Caruso. Toscanini dirigeerde. Enkele dagen later zong ze in Tristan und Isolde (Wagner).
1911-1917: huwelijk met de tenor Edoardo Ferrari-Fontana (1878-1936), wat uitliep op een scheiding.


1911-1930: verbonden aan de Metropolitan Opera, New York, waar ze 19 seizoenen zong. In haar eerste seizoen zong ze 15 verschillende rollen in 12 opera's. In totaal speelde ze 31 rollen in 315 voorstellingen en gaf op 17 februari 1930 haar afscheidsconcert voor de Met.
1929: maakte succesvolle tournee door Nederland, Duitsland en Oostenrijk. Zong de altpartij van Das Lied von der Erde (Mahler) in New York o.l.v. Willem Mengelberg.
1931: zong in eerste concert-uitvoering van Oedipus Rex als Jocasta in New York
1936: speelde de rol van Madame Pomponi in de film Mr Deeds goes to town (Frank Capra).
1938: laatste concert in New York.
Margarete Matzenauer heeft ook lesgegeven: Blanche Thebom (1915-2010) was haar meest beroemde leerling.
Ze is 3x getrouwd geweest: met haar leraar Ernst Preuse, met de tenor Edoardo Ferrari-Fontana en met haar chauffeur Glotzbach.

Margarete Matzenbauer nam 12 titels op voor G&T (1906-1907), 14 titels voor Gramophone (1909-1912), 24 voor Victor (1912-1913; 1923-1926), 4 voor Columbia (1914-1915), 24 voor Edison (1915-1916), 3 voor Pathé (ca. 1921).

Helaas heb ik deel 2 van de Leonore-aria niet. 


1  Ludwig van Beethoven - "Fidelio": Komm Hoffnung (deel 1)    3:06
    Margarete Matzenauer, alt (+ orkest)
    78t 30 cm: Grammophon 76282  043235   C-11788-3
    Opname New York, 27-02-1913

2  Charles Gounod - "Faust": Faites-lui mes aveux    2:46
3  Giuseppe Verdi - "Don Carlos": O Don fatale    3:17
    Margarete Matzenauer, alt
    78t 30 cm: Victrola 6618-A/B   CVE-36702-2 / CVE-36703-1
    Opname Camden N.J., 05-10-1926

Download mp3 

woensdag 17 augustus 2016

Luisa Tetrazzini 4: Victor (1908; 1911)


Luisa Tetrazzini (Florence, 28.06.1871 - Milaan, 28.04.1940): Had eerst les van haar oudere zuster, Eva Tetrazzini (1862-1938) en aan het Istituto Musicale in Florence (bij Contrucci en Seccherini). 
1890: Debuut in Florence in Teatro Pagliano als Inès in L'Africana. Zong daarna in provinciale theaters in Italië, Zuid-Amerika en Rusland.
1904: zong in San Francisco. Nam op 8 september 1904 haar eerste platen op voor Zonophone.
1907-1912: Covent Garden, sensationeel debuut in 1907. Werd een wereldster.
1908-1910: Manhattan Opera
1910: gaf een gratis concert in San Francisco voor 250.000 mensen
1911-1912: Metropolitan Opera (8 voorstellingen)
Zong in Chicago, Boston en Philadelphia.
Tijdens de eerste wereldoorlog keerde ze terug naar Italië en trad op voor de troepen. Daarna gaf ze recitals, m.n. in Engeland en de Verenigde Staten, tot ze zich terugtrok van het concertpodium in 1934 na een laatste concert in Londen.
Vervolgens ging ze lesgeven in Rome en Milaan. Ze leefde haar laatste jaren in relatieve armoede en met een slechte gezondheid. Een gevleugelde uitspraak van haar: "I am old, I am fat, but I am still Tetrazzini".
Luisa schreef twee boeken: My life of song (1921) en How to sing (1925). 
Ze vocht tijdens haar carrière een hevige vete uit met haar rivale Nellie Melba (m.n. in Londen), maar ze kon over het algemeen prima opschieten met haar collega's, zoals Enrico Caruso en Frieda Hempel. Een van de grootste sopranen uit de 19e eeuw, Adelina Patti, was een bewonderaar van Tetrazzini.

Op Youtube kunnen we haar zien en horen meezingen terwijl een 78t.plaat van Enrico Caruso uit 1917 wordt gedraaid! Het enige stukje film (uit 1932) wat van Luisa Tetrazzini bewaard gebleven is!
Een recensie van een biografie, geschreven door Charles Neilson Gattey, is hier te lezen ("Luisa Tetrazzini: the Florentine nightingale", 2003).
En tot slot is hier het verhaal te lezen van het gratis optreden op kerstavond in San Francisco in 1910, als gevolg van een juridische strijd met impresario Oscar Hammerstein, waar naar verluid 250.000 mensen op af kwamen.



1  Charles Gounod - "Roméo et Juliette": act1: Nella calma (wals)    3:25
    Luisa Tetrazzini, sopraan (+ orkest)
    78t 30 cm: Victrola 88302   2524f
    Opname Londen, 1908

2  Giuseppe Verdi - "Un ballo in maschera": act 3: Saper vorreste    2:44
    Luisa Tetrazzini, sopraan (+ orkest)
    78t 30 cm: Victor 88304   C-10059-1
    Opname Camden, N.J., 15-03-1911
    
Download mp3