zaterdag 23 februari 2013

Westminster Cathedral Choir (HMV, 1908)


Koormuziek in de akoestische periode opnemen was natuurlijk razend moeilijk. We horen ongetwijfeld een sterk uitgedund koor. Helaas staat op de eerste plaatkant een niet geheel zuiver zingend jongetje dicht bij de hoorn, maar dat mag de pret niet drukken.
Uitgevoerd wordt Adeste Fidelis, gezongen in het Latijn.
Het betreft een heruitgave uit de HMV D-serie (zwart label), want volgens de CHARM database zouden de twee plaatkanten opgenomen moeten zijn in 1908.

Adeste Fidelis    6:56
Westminster Cathedral Choir, London (met orgelbegeleiding)
78t 30 cm: HMV D 335  (04770/1)  2667/8f
Opname 21-10-1908

Download mp3

dinsdag 19 februari 2013

Joh. H. Nelissen, bariton (Odeon)


Over Joh. H. Nelissen, bariton, kan ik zeer weinig informatie vinden. Hij woonde in Amsterdam en heeft in ieder geval ca. 1920 in Londen 3 Columbia 30 cm platen opgenomen samen met de tenor Hendrik Drost:

Columbia D 17107: 
75631: Fauré, Crucifix
75634: Flotow - Martha: Hoe dat snatert, hoe dat kakelt

Columbia D 17108:
75232: Puccini - La Bohème: Ach Mimi
75636: Verdi - La forza del destino: Zoo eenzaam in dit uur

Columbia D 17109:
Joh. Verhulst: Adoro te
J.J. Viotta: Ecce Maria

Met name de derde Columbia-plaat had me zeer geïnteresseerd: Nederlandse componisten worden niet erg geëerd in eigen land en worden dus te weinig opgenomen. Wel kan ik de eerste laten horen.
De dirigent Mart. J. Heukerodt is ook niet erg bekend. In ieder geval heeft hij op Odeon 12 titels van de bariton Emile van Bosch begeleid.

We horen op de akoestische 25 cm Odeon twee religieuze liederen: 
Sterre der Zee oftewel Stella Maris is een naam voor Maria, de moeder van Jezus. Het is een lied waaruit het 1e en 3e couplet gezongen wordt:

O reinste der scheps'len, o moeder en maagd,
Gij die in uw armen het Jezuskind draagt
Maria, aanhoor onze vurige beê
Geleid ons door 't leven, o Sterre der Zee
O Sterre der zee, O Sterre der zee
Geleid ons door 't leven, o Sterre der Zee

Maria, als gij onze schreden geleidt
Schenkt gij ons uw licht en uw bijstand altijd
Dan landen wij veilig ter hemelse reê
En danken u eeuwig o Sterre der Zee
O Sterre der zee, O Sterre der zee
En danken u eeuwig o Sterre der Zee

Op de andere kant van de Odeon plaat staat, zoals foutief op het etiket staat, Pupule Meos
Bedoeld wordt Popule Meus, oftewel Ons Volk, het eerste deel van het Beklag Gods (Improperia), dat door een koor gezongen wordt op Goede Vrijdag tijdens de Kruisverering in de Latijnse liturgie. Hieronder volgt de Latijnse tekst die op de plaat gezongen wordt:

Popule meus, quid feci tibi ?
aut in quo contristavi te ?
responde mihi. Quia eduxi te de terra Ægypti :
parasti Crucem : Salvatori tuo.
Agios o Theos.
Sanctus Deus.
Agios ischyros.
Sanctus fortis.
Agios athanatos, eleïson imas.
Sanctus immortalis, miserere nobis.

We gaan naar de 30 cm Columbia-plaat.
Het lied Crucifix is gecomponeerd door de baritonzanger-componist Jean-Baptiste Fauré (Moulins, 15.01.1830 - Parijs, 09.11.1914). Hij zong van 1852-1859 bij de Opéra-Compique in Parijs. en van 1861-1869, 1872-1876 en 1878 aan de Opéra Parijs. Ook zong hij in de periode 1860-1877 regelmatig in Londen. Helaas heeft hij geen platen opgenomen. Hij was een groot verzamelaar van impressionistische kunst. Lees meer op Wikipedia.

We horen ook een duet uit de Duitse opera Martha van Friedrich von Flotow, gezongen in... het Nederlands! Waar het in Duitsland volstrekt normaal is dat buitenlandse opera's vertaald en gezongen worden in het Duits, is dat in Nederland ongebruikelijk. Toch blijkt uit veel vroege plaatopnamen dat in het begin van de vorige eeuw opera's in het Nederlands gezongen werden. Zangers als Emile van Bosch, Carel Butter, Hendrik Drost, Louis Goldsteen, Louis Morrisson en dus ook Joh. H Nelissen zongen in het Nederlands vertaalde opera-aria's. 

1  Sterre der zee    2:48
    Joh. Nelissen, bariton Amsterdam; orkest o.l.v. Mart. J. Heukerodt
    78t. 25cm: Odeon 313645  Da 670
2  Popule Meus    2:49
    Dubbel Mannen-Quartett "Odeon" o.l.v. Joh. Nelissen, bariton
    78t 25 cm: Odeon 313667  Da 668

3  Jean-Baptiste Fauré: Crucifix    3:28

4  Friedrich von Flotow - "Martha": Hoe dat snatert, hoe dat kakelt   4:25
    Hendrik Drost, tenor; Joh. H. Nelissen, bariton
    78t 30 cm: Columbia D 17107  75631/4

Download mp3

dinsdag 12 februari 2013

Live recordings 1926 HMV deel 4: Chaliapin, Bellezza


Deel 4 van de serie Live recordings 1926 HMV bestaat uit 2 fragmenten uit de opera Mefistofele van Boito. Mefistofele is één van de glansrollen van de beroemdste Russische bas Feodor Chaliapin (13.02.1873 - 12.04.1938). Debuteerde in St. Petersburg in 1894. 
1896-1899: Marmontov Privé-Opera. Ontmoette Rachmaninoff, met wie hij zijn leven lang bevriend bleef. 
1899-1914: Bolshoi Theater Moskou
Zong 1901 in de Scala Milaan o.l.v. Toscanini de rol van Mefistofele (Boito),  trad in 1906 in Parijs op. In 1907 in de Metropolitan, met weinig succes. Van 1921-1928 wel veel succes in de Metropolitan. Van 1922-1924 was hij tegelijkertijd aan de opera van Chicago verbonden.
Wereldberoemd in Boris Godounov (Moussorgsky), Don Quichote (Massenet), Mefistofele (Boito) en Faust (Gounod). 
Na de Russische Revolutie bleef hij aanvankelijk in Rusland, maar vertrok 1920 definitief, woonde achtereenvolgens in Finland en sinds 1927 in Parijs, waar hij in 1938 aan leukemie stierf. Zijn laatste optreden had hij gegeven aan de opera in Monte Carlo in 1937, als Boris.
In 1926 schreef hij een boek met herinneringen: Pages from my life. In 1932 bracht hij een autobiografie uit: Man and mask: 40 years in the life of a singer.
Georg Wilhelm Pabst, o.a. bekend van de films met Louise Brooks: Die Büchse der Pandora (1929) en Tagebuch einer Verlorenen (1929), nam in 1933 Adventures of Don Quichote op in 3 talen (Duits, Frans, Engels) met Feodor Chaliapin in de hoofdrol als Don Quichote. Het is geen operafilm, wel zingt Chaliapin 3 songs. Te zien op Youtube, deel 1, deel 2, deel 3 en deel 4.
Lees meer over deze markante man op Wikipedia.

Arrigo Boito (24.02.1842 - 10.06.1918): Italiaans componist en librettoschrijver. Schreef o.m. de libretto's van La Gioconda (Ponchielli), Othello en Falstaff (Verdi). Zijn opera Mefistofele had geen succes op de première in 1868, maar dat veranderde na bewerking en een nieuwe première in 1876. 

Vincenzo Bellezza (17.02.1888 - 08.02.1964), Italiaans operadirigent, debuteerde in Napels met Aida van Verdi in 1908. Vanaf 1920 was hij eerste dirigent in het Teatro Colón, in Buenos Aires. In 1926 dirigeerde hij in Covent Garden, in dat jaar leidde hij ook het afscheidsconcert van de beroemde sopraan Nellie Melba, en live-opnamen met de Russische bas Feodor Chaliapin.  Tussen 1926 en 1935 dirigeerde hij in de Metropolitan.  Na 1935 was hij vooral actief in Rome. Hij nam twee complete opera’s op: in 1946 La Traviata, en in 1955 Il Tabarro. 


van HMV-hoes

Arrigo Boito - "Mefistofele": 
1  Son lo spirito che nega    3:08
2  Ridda e fuga infernale    2:50
Recorded during the actual performance at the Royal Opera House, Covent Garden, London, May 31st, 1926
Theodore Chaliapine, bass; Orch. c.b. Vincenzo Bellezza
78t 30 cm: HMV DB 942  (2-052308/9)  CR 388 / 390

Download mp3

zaterdag 9 februari 2013

Germaine Féraldy: Manon (Columbia)


Germaine Féraldy (Toulouse, 1894 - Toulouse, 29.06.1949): Studeerde aan de conservatoria van Toulouse en Parijs. Zong van 1924 - 1942 in de Opéra-Comique van Parijs met veel succes. Zong gastrollen in Nice, Monte Carlo, Brussel en Londen en was ook een succesvol concertzangeres. Na haar afscheid van het podium werd ze zangdocente aan het conservatorium van Toulouse.
Ze heeft platen opgenomen voor Columbia, o.a. de complete "Manon" en "Werther".

Jules Massenet - "Manon": 
1  Fabliau    3:53
2  Adieu, notre petite table    3:40
Germaine Féraldy, sopraan
Orkest o.l.v. Elie Cohen
78t 30 cm: Columbia L 2227  WLX 290/349
Opname 12.03.1928 / 13.04.1928

Download mp3