maandag 30 september 2013

Emma Calvé, Charles Dalmorès (Gramophone, 1908)


Emma Calvé (Decazeville, 15.08.1858 - Montpellier, 06.01.1942): Franse sopraan, eigenlijke naam Rosa Emma Calvet. Had zangles van achtereenvolgens Jules Puget, 6 maanden les van Mathilde Marchesi (lerares van o.a. Frances Alda, Sigrid Arnoldson, Blanche Arral, Mary Garden, Selma Kurz, Miriam Licette, Nellie Melba en Elllen Beach Yaw), en van Rosine Laborde. Operadebuut in 1882 in Brussel (Faust). 
Vanaf 1894 met name veel succes als Carmen. Tussen 1893 en 1904 trad ze 261x in de Metropolitan Opera op.
1907-1909: Manhattan Opera House New York
1915-1916: Succesvolle tournee door Noord-Amerika
Ze gaf haar laatste concert in 1938.
Emma Calvé had een belangstelling voor spiritualiteit (o.a. Swami Vivekananda).
Ze schreef 2 autobiografieën: My life (1922) en Sous tous les ciels, j'ai chanté (1940).
In ca. 1898 heeft Emma Calvé een Bettini wasrol opgenomen; in 1902 volgden Mapleson wasrollen (alle opgenomen in New York). Verder heeft ze 7 G&T's opgenomen in Londen (1902-1907), één Zonophone (Parijs, 1902), 19 Victors (1907-1919) en 29 titels voor Pathé (1920, Parijs).
Lees meer over deze legendarische sopraan op Wikipedia.

Charles Dalmorès (Nancy, 01.01.1871 - Hollywood, 06.12.1939): Franse tenor, eigenlijke naam Henri Alphonse Brin. Begon als hoornspeler, gaf ook les vanaf 1894 op het conservatorium in Lyon. Maar hij maakte de overstap naar zang (had les van Vergnet) en maakte zijn operadebuut in 1899 in Rouen. Daarna volgden 6 succesvolle seizoenen bij het Théâtre de la Monnaie in Brussel. In 1904-05 (met Emma Calvé, Nellie Melba en Selma Kurz) en 1909-11 trad hij met veel succes op in de Covent Garden, Londen.
1906-1910: Manhattan Opera Company
1908-1910: Philadelphia Opera Company
1910-1912: Chicago-Philadelphia Grand Opera Company (met Mary Garden en Maurice Renaud)
1913-1918: Opera van Chicago
In 1908 zong hij de rol van Lohengrin in Bayreuth.
Nadat hij zich had teruggetrokken gaf hij zangles in resp. Frankrijk, New York en Los Angeles.
Lees meer over een van Frankrijks grootste tenoren op Wikipedia

Op deze plaat horen we dus een 50 jaar oude Carmen, die een 37-jarige Don José verleidt mee de bergen in te gaan (hem in gewetensnood brengend), en dat overtuigend doet! Alleen helemaal op het einde zingt Emma af en toe een beetje vals... Desondanks prachtig om te kunnen horen hoe een van de meest legendarische Carmen's vanaf 1894 geklonken heeft.


Georges Bizet: "Carmen": Là-bas dans la montagne    3:42
Emma Calvé, sopraan; Charles Dalmorès, tenor (+ orkest)
78t 30 cm: Gramophone Monarch 034023  A6043
Opname Camden N.J., 20.03.1908 

Download mp3

zaterdag 28 september 2013

Emile van Bosch (Rensie, 1927)


Emile van Bosch (Boom, 10.01.1888 - Amsterdam, 24.01.1940): Belgische bariton. Had les op de conservatoria van Antwerpen en Gent (bij Leo v.d. Hagen). Hij week in 1914 naar Nederland uit. Debuteerde op 14 december 1914 in de Hollandsche Schouwburg in de opera Miss Helyett (Edmond Audran). Daarna grote populariteit ontwikkeld in operetteproducties als Rip, Surcouf, De huzaren van Villars, Sataniella, Hart en hand, De vogelkoopman, Als ik koning was, en meer eigentijds werk als Hallo Californië, De zwerver, Het lied der woestijn, De koningin van Montmartre, Gilette de Narbonne en Marie Louise
Hij zong in theaters als Carré, Paleis van Volksvlijt, Flora-theater, Rembrandt-theater en het Grand-Théâtre. 
In 1933 had hij een engagement in Antwerpen, waarbij hij in Amsterdam uitbundig werd uitgezwaaid, maar hij keerde spoedig terug naar Amsterdam. 
Enkele maanden voor zijn dood zong hij nog met veel succes in heropvoeringen in Carré van Hallo Californië en De koningin van Montmartre. 
Emile van Bosch trad op in twee speelfilms, geregisseerd door Léo Joannon: Klokslag twaalf (1936) en De man zonder hart (1937).
Hij stierf onverwachts in zijn slaap t.g.v. een beroerte.
Als je nu zoekt op Google zie je 1886 als zijn geboortejaar staan, maar in alle kranten van die tijd staat 1888 genoemd, ook op IMDB, dus dat jaartal hou ik maar aan.
Twee songs uit "Hallo Californië", met Jacques Presburg zelf als dirigent. Overigens heb ik eerder op een van m'n andere blogs een Vox-opname ook met Presburg als dirigent gepost.
Het Lied van den Toreador heeft o.a. als versregel "Een dolle stier geeft mij plezier", tekst die bij deze operettezanger met grote stem in goede handen is.
Leuk ook dat er een krantenfoto is, gemaakt tijdens deze Rensie-opnamen, ook al is de foto erg donker uitgevallen.

Jacques Presburg: Uit "Hallo Californië:
1  Liefste der vrouwen    3:47
2  Californië    4:05
Rensie Opera Orkest o.l.v. Jacques Presburg
78t 30 cm: Rensie 509 / 516    7234/41
Opname april 1927

3  Lied van den Toreador (L. Bourgeois)    2:40
4  La Paloma (S. de Yradier)    3:37
Rensie Opera Orkest
78t 30 cm: Rensie 514/7  7239/42
Opname april 1927

Download mp3

dinsdag 24 september 2013

Verdi: Aïda (Columbia, 1912)


In deze post een Aida, akoestisch opgenomen, zonder vermelding van zangers en dirigent. De opera wordt in het Italiaans gezongen.
Oorspronkelijk is deze Columbia-opname verschenen in een album met 34 plaatkanten, dus 17 dubbelzijdige 25cm 78t.platen met een bruin label. Het album is er nog maar deels, en op de labels staat geen informatie over de zangers en dirigent.
Er missen 3 platen: de eerste en de laatste (zoals zo vaak bij kromgetrokken albums... ) - de laatste is er nog wel, maar in dermate slechte staat dat hij niet meer te draaien is. Alle platen zijn behoorlijk versleten, maar ik heb desondanks een poging gewaagd de overgebleven 14 platen te digitaliseren. Ik vind met name de alt en sopraan de moeite van het beluisteren meer dan waard.

Na wat speurwerk heb ik op internet gevonden wanneer deze opname gemaakt is, n.l. in 1912: kijk hier. Ik kopieer het stukje tekst wat over deze opname gaat:

Aida by Giuseppe Verdi performed in Italian
Conductor NOT KNOWN - 1912 (STC)
Orchestra - Banda
Chorus - Coro
Aida - Lya Remondini
Radamès - Giuseppe Armanini
Amneris - Fanny Anitua
Amonasro - Cesare Formichi
Ramphis - Vincenzo Bettoni
Il Re di Egitto - Luigi Baldassare

Black Disc; - Columbia D 4486-4502 {17x10in-78s} (Italy) (1913)ª;
Columbia 5558-5574 {17x10in-78s} (UK)
Compact Disc; - Mike Richter - Audio Encyclopedia 301 (From Which We Came - CD-ROM) (1999)ª
ª(year of issue or re-issue)

Comments:- *Some of the roles were shared by singers other than those listed above as folows:
Aida (E. Toninello, Lia Moglia, Teresa Chelotti, ? De Perez),
Radames (Gaetano Tommasini, Egidio Cunego),
Amneris (Andreina Beinat, Eugenia López Nuñes, D. Frau),
Ramphis (G. Martino)
Fanny Anitua, 1926

Korte beschrijving van enkele artiesten die op deze opname te horen zijn:
Giuseppe Armanini (Milaan, 14.05.1874 - Milaan, 15.05.1915): Italiaanse tenor. Studeerde bij Il Selma en Alberto Selva in Milaan. Debuteerde in 1902, zong in Italië, Lissabon, Moskou, St. Petersburg en toerde in Zuid.Amerika. Na 1910 veel succes: 1911 debuut in de Scala Milaan. 1914 gastrol in Covent Garden. Hij stierf op het hoogtepunt van zijn roem, een dag na zijn 41e verjaardag.

Fanny Anitùa (Durango, 22.01.1887 - Mexico City, 04.04.1969): Mexicaanse alt. Studeerde in Mexico City bij Maria Aispuro de l'Isle en Leonor Peréz Gabilan Desamaniego (moeder van de beroemde filmster Ramon Novarro). Vervolgde haar studie in Italië, waar ze in 1909 in Rome debuteerde (Orpheus, Gluck). 1910 zong ze in La Scala (Milaan); 1911 Teatro Colón (Buenos Aires), 1912 gastrol in Teatro Massimo (Palermo), 1913 Noord-Amerikaanse tournee met Western Metropolitan Opera Company; 1915 La Scala (Milaan), o.a. oer-opvoering "Fedra" (Pizzetti); 1916 Teatro Regio (Parma) als Rosina (Barbier van Sevilla, Rossini); 1917-1919 Teatro Colón (Buenos Aires) en gelijktijdig Opera van Rio de Janeiro; 1921 Teatro Constanzi (Rome), 1925-1927 La Scala, o.l.v. Toscanini; 1934 Turijn; 1937 Teatro Colón. Trok zich in 1947 van het podium terug, daarna zanglerares in Mexico City. Ze nam platen op voor Pathé en Columbia, w.o. een complete Carmen.

Cesare Formichi (Rome, 15.04.1883 - Rome, 21.07.1949): Italiaanse bariton. Studeerde rechen, promoveerde ook als jurist en werkte enige tijd als advocaat. Studeerde zang bij Vincenzo Lombardi, Di Pietro en Luigi Lasi (Rome). Debuut in 1911 Teatro Lirico (Milaan). Een grote internationale carrière volgde, o.a. 1918-1922 Spaanse theaters, m.n. Madrid en Barcelona; sinds 1922 jaarlijks in Parijs; 1922-1932 eerste bariton Opera van Chicago; 1924, 1931, 1933 Covent Garden (Londen). Werkte na zijn terugtreden als impresario. 
Nam in de periode 1911-1933 op voor Columbia, w.o. een complete Rigoletto uit 1924.

Vincenzo Bettoni (Melegnano, 01.07.1881 - Melegnano, 04.11.1954): Italiaanse bas. Debuut in 1902. Zong met name veel in Italië en Zuid-Amerika. Zong in 1925-26 veel samen met Conchita Supervia in Turijn, Barcelona, Parijs, Londen en Zuid-Amerika, zette zijn carrière in Italië aan La Scala voort, tot in 1950. Nam vanaf 1910 akoestische platen op voor HMV en Columbia, elektrische op Odeon, Columbia en Fonotipia.

In de tabel vind je een overzicht van de opname met plaatkant, inhoud, label en matrijsnummer. Als je naar de matrijsnummers kijkt lijken er van uiteenlopende opnamesessies sprake te zijn (de groep die begint met 41... en de groep die begint met 11...). Daar kan dus ook van andere zangers sprake zijn (zie de comments in de cursieve tekst hierboven).

Side
Act 1
Label
Matrijs
03
Qual Insolita gioia
D 5559
41832
04
Vieni, o diletto, appressati
41833
05
So il del Nilo
D 5560
41836
06
Ritorno vincitor (1)
41958
07
Sacri nomi (2)
D 5561
41959
08
Possente, Ftha
41967
09
Sacred dance of Priestesses
D 5562
41929
10
Nume custode e vindice
41835
Side
Act 2
Label
Matrijs
11
Vieni: sul crin ti piovano
D 5563
41988
12
Dance of Moorish slaves
41930
13
Fu la sorte dell’ armi (1)
D 5564
41842
14
Ebben, qual nuovo fremito (2)
41843
15
Pieta ti prenda (3)
D 5565
41850
16
Alla pompa che s’appresta (4)
41847
17
Grand march
D 5566
41874
18
Quest’ assisa ch’io vesto
11198
19
Ma tu o Re
D 5567
11494
20
Gloria all’Egitto
11495
Side
Act 3
Label
Matrijs
21
O tu che sei d’Oriside
D 5568
41987
22
O cieli azzuri
41853
23
Rivedrai le foreste imbalsamate (1)
D 5569
11298
24
In armi ora si desta il popol nostro (2)
11299
25
Pur ti riveggo (1)
D 5570
11423
26
Fuggiam gli ardori inospiti (2)
41837
Side
Act 4
Label
Matrijs
29
Gia i sacerdoti adunansi (1)
D 5572
11426
30
Misero appien mi festi (2)
11427
31
Spirito numo (1)
D 5573
41851
32
Radamès e deciso il tuo fato (2)
41852

Giuseppe Verdi: "Aida": 
01  acte I   22:58
02  acte II   27:11
03  acte III    17:16
04  acte IV   8:59
Totale tijd:   1:19;57

Download mp3

zaterdag 21 september 2013

Riccardo Stracciari (Columbia, 1927)


Riccardo Stracciari (Casalecchio di Reno, 26.06.1875 - Rome, 10.10.1955): Italiaanse bariton. Studeerde aan het conservatorium van Bologna bij Ulisse Masetti. Debuteerde in 1899 (La rissurezione di Christo, Pesori). Operadebuut in 1900. Zong in 1904 voor het eerst in La Scala, Milaan. Een internationale carrière volgde: Londen (1905), 2 seizoenen in de Metropolitan (1906-08), verder in Chicago (1917-1919), San Francisco (1925), Madrid, Parijs. Hij trok zich terug in 1944. In zijn lange carrière heeft hij ca. 900x de rol van Figaro in Rossini's Il barbiere di Siviglia gezongen.
Hij gaf les in Napels en Rome. O.a. Paolo Silveri en Boris Christoff hebben les van hem gehad.
Riccardo Stracciari heeft veel platen opgenomen voor Fonotipia en Columbia.
In de periode 1904-1930 nam hij meer dan 200 plaatkanten op: 48 voor Fonotipia, 160 voor Columbia. Ook deed hij mee aan de opnamen van twee complete opera's voor Columbia, o.l.v. Lorenzo Molajoli:
Rigoletto (Verdi) met o.m. Mercedes Capsir, Dino Borgioli en Ernesto Dominici (30 plaatkanten; opname 1927; 1930);
Il barbiere di Siviglia (Rossini) met o.a. Mercedes Capsir, Dino Borgioli en Salvatore Baccaloni (31 plaatkanten, opname 1929).

1  Giuseppe Verdi - Otello: Credo    3:47
2  Paolo Tosti: Ideale    3:32
Riccardo Stracciari, bariton (+ orkest)
78t 30 cm: Columbia D 18037  (W)BX 149-1 / (W)BX 150-2
Opname 26+27 - 08 - 1927

Download mp3

maandag 16 september 2013

René Fournets (G&T, 1902)


Ik heb enkele bijzondere 78t.platen kunnen overnemen van een verzamelaar, en zal de komende tijd enkele juweeltjes op mijn blog zetten. Helaas ben ik erg druk, dus de frequentie waarin ik uploads verzorg zal omlaag gaan.
Om te beginnen een zeer zeldzame plaat van de Franse bas René Fournets (Pau, 02.12.1858 - Parijs, dec. 1926). Opgeleid aan het conservatorium van Parijs door Boulanger en Obin. 
1884-1892: verbonden aan de Opéra-Comique te Parijs
1892-1899: verbonden aan de Grand Opéra te Parijs
Hij werkte aan talloze oer-uitvoeringen mee, o.a.  Briseïs van Chabrier. 
Veel gastrollen, ook in de Franse provincie en in Brussel.

Hij heeft in totaal 116 opnamen gemaakt: 7 Pathé-rollen (waarschijnlijk tussen 1898-1900), 11 Berliners (tussen 1900-1907), 31 G&T's (1902), 50 Pathé-rollen (1902-1903), 4 Pathé-rollen in 1903-4, 8 Edison rollen (c.1905), 2 platen voor Saphir (c.1905), 2 platen voor Homophone (c.1906), alle opgenomen in Parijs.

Deze upload gaat om een klein formaat G&T, 7 inch (singleformaat).
We horen een krachtige bas, maar af en toe heeft hij moeite met de laagste tonen. Helemaal op het eind zingt hij helaas een beetje vals.

Charles Gounod - Faust: Scène de l'église    2:15
René Fournets, bas (+ piano)
78t 17,8 cm: G&T 32466  340F
Opname Parijs, 1902

Download mp3

donderdag 5 september 2013

Hélène Cals (Odeon A 164 145 a/b, 1929)


Hélène Cals (Amsterdam Watergraafsmeer, 25.07.1903 - Rimini, 31.07.1937): Nederlandse sopraan. Studeerde aan het Amsterdams conservatorium bij Rosa Schönberg. Debuut in 1927. Trad als coloratuursopraan op in operaconcerten, oratoria en liederavonden, maar stond nooit op het operapodium. Maakte deel uit van het Hollands Vocaal Quartet. Vanaf 1929 vooral bekend als radiozangeres bij de AVRO, met groot succes. Zong in 1929 en 1930 ook voor de Duitse radio. In 1928 zong ze in "The Tempest" (Shakespeare, muziek Purcell), in 1933 zong ze in "The Messiah" van Händel bij het afscheidsconcert in Leiden van de beroemde Nederlandse tenor Jacques Urlus.
Op 13 april 1932 trouwde ze met de AVRO radiodirigent Nico Treep. De laatste jaren voor haar dood gaf ze les op het Utrechts conservatorium. 
Ze stierf onverwachts aan angina in combinatie met bloedvergiftiging tijdens een vakantie aan het Lago Maggiore.

1  E primavera (A. Magliani, E. Nerri, arr. Pierre Palla)    3:05
2  Silenzio cantatore (Gaetano Lama; Libero Bovio, arr. Pierre Palla)    3:02
Hélène Cals. sopraan;
John Helden, viool; Jo van de Meer, cello; Pierre Palla, piano
78t 25 cm: Odeon A 164 145a/b  Da 1444/5
Opname Berlijn, 13-11-1929

Download mp3