zondag 29 juni 2014

Julia Culp: Anker E9483 (ca. 1910)


Julia Culp (Groningen, 6.10.1880 - Amsterdam, 13.10.1970), met als bijnaam "De Nederlandse nachtegaal", was van 1901-1919 een wereldberoemde mezzo-sopraan van m.n. liederen. 
Debuut in 1893. Van 1896-1890 studeerde ze aan het conservatorium in Amsterdam bij Cornélie van Zanten in Amsterdam. In 1901 trad ze in Berlijn op en een grote internationale carrière volgde. In 1902 zong ze voor koningin Wilhelmina, in 1903 voor Augusta Victoria (Duitse keizerin), en in 1916 voor de president van Amerika, Woodrow Wilson. Ze zong o.a. met Enrico Caruso, en trad op met Edvard Grieg, Willem Mengelberg, Otto Klemperer, Sir Henry J. Wood (The dream of Gerontius van Elgar), Sir Thomas Beecham (première van Songs of the Sunset van Delius), Fritz Busch, Richard Strauss en Camille Saint-Saëns.
Julia Culp maakte ca.90 plaatopnamen in de periode 1906-1924 voor de labels Anker, Odeon, HMV en Victor (41 opnamen voor Victor in 1914-1917 en 1924).
Ze is 2x getrouwd geweest: de eerste keer met Erich Merten in 1905,  wat op een scheiding uitliep; daarna van 1919-1934 met de Tsjechische industrieel Wilhelm Ginzkey, waardoor ze de Tsjecho-Slowaakse nationaliteit verkreeg, haar zangcarrière stopte en katholiek moest worden. Haar man stierf in 1934. Na de Anschluss in 1938 keerde Julia Culp terug naar Nederland en woonde samen met haar zuster, de pianiste Betsy Rijkens-Culp (1884-1958). In de oorlog moesten ze vanwege hun Joods-zijn onderduiken. De dood van haar jongere zuster in 1958 was een enorme klap. Julia Culp stierf op haar 90e in Amsterdam.
Dit is een zeer korte samenvatting: lees meer over deze boeiende zangeres op DutchDivas.



1  Beethoven - Goethe: "Egmont": Freudvoll und leidvoll    2:52
2  Anton Rubinstein: Es blickt der Tau    3:09
Julia Culp, mezzo-sopraan
Otto Bake, piano
78t 30 cm: Anker E.9483-I/II   04852/1

Download mp3

vrijdag 20 juni 2014

Johan Lammen (Van Wouw B 209)


Johan Lammen (09.11.1901 - 28.02.1943), Nederlandse bas. 
De onderstaande tekst met biografische gegevens van Johan Lammen heb ik gekopieerd van de site 401 Dutch Divas.

Johan Lammen studeerde zang aan het Amsterdams Conservatorium bij Di Teves-Moorlag en Rose Schönberg. Hij begon zijn zangersloopbaan als concert- en oratoriumzanger, o.a. in - hoe kan het anders - Bach's Matthäus Passion. Op 1 december 1933 vertolkte hij bij de Opera Studio (van de Nederlandse Operastichting), in de Amsterdamse Stadsschouwburg de rol van Achillas in Gulio Cesare van G.F.Händel, dat het begin was van een operacarrière. Hij volgde de 3-jarige operaklas van Johannes den Hertog, zong de titelrol in Halewijn van Willem Pijper in 1935 te Rotterdam in de Groote Schouwburg, trad op bij de Wagnervereeniging in Lohengrin, samen met klasgenoten als Frans Vroons (zijn debuut), Greet Koeman, Judith Toff en Willem van Sante. In de beroemde Pelléas et Melisande uitvoering van 1937 onder Pierre Monteux zong hij de rol van Arkel (Pelléas, Frans Vroons; Mélisande, Greet Koeman). Op september 1938 zong hij in Le donne curiose van Ermanno Wolf-Ferrari (wederom een voorstelling van de Wagnervereeniging) t.g.v. het 40-jarig regeringsjubileum van Koningin Wilhelmina. In 1939 werd Johan Lammen bij de, net opgerichte Nederlandse Operastichting van Johannes den Hertog geëngageerd. Hij zong er talrijke grote rollen, zoals Rocco (Fidelio, 1940), Hermann (Tannhäuser, 1941), Bartolo (Le nozze di Figaro, 1941), Colline (La Bohème, 1942), Tommaso (Tiefland, 1942), Falstaff (Die lustigen Weiber von Windsor, 1942). Zijn laatste optreden was in de Nederlandse opera Marieken van Nimweghen (Jac. Jansen) op 9 februari 1943 in de Amsterdamse Stadsschouwburg.
Johan Lammen trad ook in het buitenland op. Hij overleed op 28 februari 1943, op 42-jarige leeftijd. Gelukkig bestaan van deze grote bas een aantal plaatopnames.

De begeleiding is in handen van organist Herman Nieland (Amsterdam, 1910 - Bussum, 1993). Behalve organist was hij componist en muziekpedagoog. Hij studeerde aan het Amsterdams conservatorium piano bij Willem Andriessen, met orgel als bijvak, bij Jacob Bijster. 
1931-1933: organist Sint Hubertuskapel te Amsterdam
Hij studeerde verder bij Anthon van der Horst (orgel) en Ernest Mulder (compositie). In 1943 behaalde hij zijn solistendiploma als organist. Als organist heeft Herman Nieland vooral de kerk gediend. Hij was vanaf 1941 vaste bespeler van het orgel in de Hersteld Evangelisch-Lutherse Kerk in Amsterdam. Later was hij organist van de Willem de Zwijgerkerk en de Jeruzalemkerk, ook in de hoofdstad. Vanaf 1965 werkte hij ook als organist van de Nederlandse Protestantenbond in Bussum, terwijl hij in 1973 eerste organist werd van de Oude Lutherse Kerk aan het Spui in Amsterdam. Tenslotte fungeerde Nieland nog bijna veertig jaar als organist van het uitvaartcentrum van de Coöperatie PC in Amsterdam. Als uitvoerend musicus was hij bovendien regelmatig op de radio te beluisteren, zowel bij de AVRO als de NCRV. Hoewel hij geen carrière maakte als pianist, begeleidde hij als radiomuzikant regelmatig solisten aan de piano. (bron: Wikipedia).

Ik heb hier een opname van Johan Lammen op glasplaat, opgenomen door de "Klankopname Studio's Van Wouw" te Amsterdam. Die studio bracht glasplaten uit tussen ca. 1932-1944. Ik weet niet op hoe grote schaal deze platen te koop waren, maar het is wel bijzonder. De kwaliteit is redelijk goed vind ik, en Johan Lammen had een prachtige basstem.

Wolfgang Amadeus Mozart - "Die Zauberflöte":
1  In diesen heil'gen Hallen    4:05
2  O Isis und Osiris    2:36
Johan Lammen, bas
Herman Nieland, orgel
78t 30 cm: Klankopname Studio's Van Wouw B 209

vrijdag 13 juni 2014

Hedwig Francillo-Kauffmann (Anker, 1913)


Hedwig Francillo-Kaufmann (Wenen, 30.09.1881 - Rio de Janeiro, nov. 1948), sopraan. Opgeleid in Wenen, Parijs (Marchesi)  en Dresden (Orgeny). 
1898-1899: Stadttheater Stettin
1899-1902: Hoftheater Wiesbaden
1902-1903: Hoftheater München
1903-1908: Hofoper Berlin
1908-1912: Wiener Hofoper
1912-1917: Stadttheater Hamburg
Vanaf 1917 veel gastrollen en concertreizen.
Trad vanaf 1912 als Kammersängerin op. 
Ze heeft in 1901 als Hedi Kaufmann 4 Berliners opgenomen, nam tussen 1906 en 1914 op voor de labels Edison, Gramophone, Anker, Pathé en Parlophon. Van 1926-1929 nam ze op voor Artiphon, Homocord, Kalliope, Odeon en Parlophon.

Juan Manèn (of op z'n Catalaans: Joan Manèn)(Barcelona, 14.05.1883 - 26.06.1971): Catalaans violist en componist. Had les van Clemente Ibarguren en Delphin Alard en tourde als 9-jarige door Zuid-Amerika. Had veel succes in Duitsland, waar men hem vergeleek met De Sarasate.


Hedwig Francello-Kauffmann

Ferdinand Hérold - "Pré aux Clercs": Entr'acte + Aria: Jours de mon enfance
Hedwig Francillo-Kauffmann, sopraan
Joan Manèn, viool
Berliner Symphonie Orchester o.l.v. B. Weyersberg
78t 30 cm: Anker E 9921-I/II  07402/4
Opname Berlijn, 1913
Totale tijd:   7:13

Download mp3

woensdag 4 juni 2014

Emmy Destinn: Columbia, 1912


Emmy Destinn, geboren Emílie Pavlína Věnceslava Kittlová (Praag, 26.02.1878 - České Budějovice, 28.01.1930): Tsjechische sopraan. 
Begon met vioolspelen (had les van Ferdinand Lachner). Haar eerste lerares, van wie ze vanaf haar 13e les kreeg (van 1892-1897), was Marie Maria von Dreger Löwe-Destinn. Als eerbetoon gebruikte Emmy haar achternaam als artiestennaam.
Ze werd afgewezen door 3 operatheaters (Nationaal Theater Praag, Semper Opera Dresden, Theater des Westens Berlijn) voordat ze haar debuut maakte.
1898: debuut Hofoper Berlin als Santuzza (Cavalleria Rusticana).
1898-1909: Hofoper Berlin. Zong in 43 opera's, incl. 12 premières, en trad 706 keer op.
1901 en 1902: Bayreuth, uitgenodigd door Cosima Wagner. Zong Senta (Fliegende Holländer).
1906: zong in de première van Salome (Richard Strauss) met de componist als dirigent.
1904-1919: Covent Garden, Londen: trad 225 keert op in 18 opera's. Zong o.a. in de Londense première van Madame Butterfly met Enrico Caruso (1905). Ze zong 47 keer in diverse opera's in Londen samen met Enrico Caruso.
1908-1916: Metropolitan Opera New York
1913: Trad op  in de film Die Löwenbraut van Max Obal, mét leeuw, waarschijnlijk een Duitse remake van de film The Lion's bride uit 1913 van Frederick A. Thomson.
1916-1918: Kreeg huisarrest op haar kasteel in Stráž nad Nežárkou in Bohemen, dat ze in 1914 gekocht had: vanwege haar banden met de patriottische Tsjechische ondergrondse werd haar paspoort afgenomen.
1918-1923: Nationaal Theater Praag. Trad 82 keer op, trad ook o.a. op in Pilsen en Brno
1919-1920: Metropolitan Opera New York, maar haar stem was minder geworden.
Daarna ging ze terug naar Tsjechië, trouwde in 1923 met een Tsjechische luchtmacht-officier, trok zich in 1923 terug van het podium. Ze stierf aan een hartaanval terwijl ze haar dokter bezocht, in 1930.
Een van de grote stemmen uit de Gouden Tijd van de opera.



1  Giacomo Puccini - "La Bohème": Quando me'n vo soletta    2:32
2  Ruggero Leoncavallo - "I Pagliacci": Stridono lassu    3:35
Emmy Destinn, sopraan (+ orkest)
78t 30 cm: Columbia A 5397   30976/7
Opname New York, maart 1912

Download mp3