zondag 28 juni 2015

Johanna Gadski 2: Wagner Tristan und Isolde (Victor)


Johanna Gadski (Anklam, 15.06.1872 - Berlijn, 22.02.1932): Duitse sopraan. Opgeleid in Stettin, door Anna Schröder-Chaloupha.
1889: Operadebuut in Kroll-Oper Berlijn (Der Freischütz, Weber).
1889-1890 en 1891-1892: Stadttheater Stettin
1890-1891: Stadttheater Mainz
1892-1893: Kroll-Oper Berlin
1893-1895: Stadttheater Bremen
1895: Tournee door Nederland
1895-1897: Noord-Amerikaanse tournee met Damrosch Opera Company
1896: Creëerde rol van Hester Prynne in The scarlet letter (Walter Damrosch, Boston)
1899: Bayreuth Festival
1899-1901; 1906: Covent Garden, Londen
1898-1904 en 1907-1917: Metropolitan Opera New York
1905-1906: Münchener Opernfestspiele; nam les bij Lilli Lehmann (m.n. Isolde)
1906 en 1910: Salzburger Festspiele
1917, tijdens de eerste wereldoorlog, kreeg ze ontslag van de Metropolitan, omdat Duitse opera's, dus ook de Duitse operasterren, geschrapt werden i.v.m. de 1e wereldoorlog. Bovendien kwam haar man, Hans Tauscher, een vertegenwoordiger van grote Duitse wapenfabrikanten, in opspraak.
1925: verkreeg Amerikaans staatsburgerschap
1929-1931: richtte de German Opera Company op, waarmee ze door Noord-Amerika tourde en hoofdzakelijk opera's van Richard Wagner ten gehore bracht.
In 1932 stierf ze in Berlijn aan de gevolgen van een auto-ongeluk.

Wat opnamen betreft zijn er 16 Mapleson wasrollen van haar gemaakt in 1903. In de periode 1903-1917 werden 94 opnamen uitgebracht op Victor.
Op Marston Records zijn de complete opnamen van Johanna Gadski beschikbaar, incl de Mapleson rollen.

Johanna Gadski heeft Isolde's Liebestod op Victor 3x uitgebracht, steeds als Victor 88058, n.l. opgenomen op: 
17-03-1907 (take 1)
23-10-1913 (take 3)
16-06-1915 (take 7).
Normaal moet je op de "spiegel" (het deel tussen groef en etiket) kunnen zien om welke take het gaat, maar die is op deze plaat helaas niet te zien (zie scan). Ik weet dus niet om welke opname het hier gaat. Als het om take 7 gaat, is Walter B. Rogers de dirigent.



Richard Wagner - "Tristan und Isolde": Isolde's Liebestod    4:04
Johanna Gadski, sopraan
78t 30 cm: Victor 88508   C-4319-?
Opname Camden, New Jersey 

Download mp3

zondag 21 juni 2015

Emmy Heckmann-Bettendorf: Wagner (Parlophon, 1921)


Emmy Bettendorf (Frankfurt am Main, 16.07.1895 - Berlijn, 20.10.1963): opgeleid in Frankfurt. Debuut in 1914 aan de Opera van Frankfurt am Main in "Das Nachtlager von Granada" (Conradin Kreutzer). 
1914-1916: Opera van Frankfurt am Main
1916-1920: Schwerin
1020-1924: Berliner Staatsoper
1924-1928: Städtische Oper Berlin
Gastrollen in Nederland, Madrid, Barcelona en Duitse operatheaters.
Na een ziekte in 1928 gaf ze haar operacarrière op, zong nog wel concerten tot 1934, maar zong met name voor de grammofoonplaat. Ze was een van de meest succesvolle plaatartiesten van de jaren '30 en nam meer dan 300 platen op voor de labels Polydor, Parlophon, Vox, Homocord en Odeon in de periode 1921-1933 en 1937.
1930: te zien in de film "Liebeswalzer".
Ze trouwde in 1931 en woonde sindsdien in Oostenrijk. Na de dood van haar man in 1938 moest ze vanwege financiële problemen opnieuw concerten geven. Ze zong tijdens de 2e wereldoorlog voor Duitse troepen in Polen, Rusland, Griekenland en Albanië. Van het verdiende geld hield ze een Fremdenpension in Garmisch. Dankzij een aanbeveling van de bas Michael Bohnen ging ze naar Berlijn om les te geven aan de Musikhochschule Berlin en aan het Kozervatorium Berlin (nu gefuseerd tot de Universität der Künste Berlin), wat ze deed tot 1952.

Ik weet eigenlijk niet of de naam Heckmann-Bettendorf betekent dat ze eerder getrouwd is geweest. Volgens de biografieën trouwde ze in 1931, maar waarom gebruikte ze dan eerder de naam Heckmann-Bettendorf? 



Richard Wagner - "Der fliegende Holländer": Senta Ballade    5:56
Emmy Heckmann-Bettendorf, sopraan
Koor + orkest Staatsoper Berlin o.l.v. Frieder Weissmann
78t 30 cm: Parlophon P.1297-I/II  5641/2
Opname Berlijn, 13-12-1921

Download mp3

vrijdag 12 juni 2015

Eduard Mörike, Emmy Bettendorf (Odeon, 1927)


Af en toe vind ik het aardig om overbekende platen te posten. Zoals deze twee bestsellers uit Duitsland: het kerkkoor uit de Cavalleria Rusticana en het koor uit de 2e acte van Aïda: Heil dir AegyptenDe platen zijn dan ook het tegendeel van zeldzaam. Toch prachtige opnamen voor die tijd, en goed gedirigeerd.

Op het label van de Verdi-plaat staat dat Emmy Bettendorf te horen zou moeten zijn als Aïda - ik hoor haar niet. Misschien stond ze achterin het koor - ze zal toch geen trompet gespeeld hebben... (grapje - die trompetten zijn overduidelijk te horen...). Het zal wel voor de bevordering van de verkoop geweest zijn dat haar naam op het label staat. 
Op de Cavalleria Rusticana is Emmy Bettendorf wel degelijk duidelijk te horen.

Eduard Mörike (Stuttgart, 26.08.1877 - Berlijn Charlottenburg 14.03.1929): Duitse pianist, componist en dirigent. Achterneef van de beroemde dichter Eduard Mörike. Opgeleid aan het conservatorium van Leipzig (leerling van Ruthardt, Piutti en Sitt). Won een compositieprijs voor een pianoconcert. Had daarna pianoles bij Alexander Siloti, een Russische pianist die les heeft gehad van Nicolai Rubinstein en Tchaikovsky. 
Dirigeerde in Kiel, Bayreuth (1906), Stettin, Halle. Op uitnodiging van Richard Strauss dirigeerde hij in Parijs diens opera Salome in 1907. 
1912-1924: dirigent bij de Deutsche Oper Berlin. Gaf ook les aan de Lessing Hochschule en trad als concertpianist op. 
1922-1923: tournee door Noord-Amerika als dirigent van de Wagner Opera Company
1924-1929: chefdirigent Dresdner Philharmonie.
1925-1929: hoofd Vocale Academie in Dresden
Vanaf 1919 nam hij platen op voor Parlophon en Odeon.
Kijk hier voor eerdere opnamen uit 1926 en 1928 op mijn blog 78 toeren klassiek.
En hier is een opname uit ca. 1921-1922 die ik eerder op deze blog gepost heb, met 2 aria's uit Tannhäuser, met Eduard Mörike als begeleider.



1  Pietro Mascagni - "Cavalleria Rusticana": Regina coeli, laetare    7:13
    Koor van de Staatsoper, Staatskapelle Berlijn, orgel o.l.v. Eduard Mörike
    Emmy Bettendorf, sopraan
    78t 30 cm: Odeon O-7528 a/b  xxB 7691 / 7692
    Opname Berlijn, 09-04-1927

2  Giuseppe Verdi - "Aïda": 2e acte: Heil dir Aegypten!    7:23
    Koor van de Staatsoper, Staatskapelle Berlijn, orgel o.l.v. Eduard Mörike
    Emmy Bettendorf, sopraan?
    78t 30 cm: Odeon O-8710 a/b  xxB 7693-2 / 7694
    Opname Berlijn, 09-04-1927

Download mp3

zaterdag 6 juni 2015

Clara Butt 4: Loughborough (HMV, 1912)


Clara Butt (01.02.1872 - 23.01.1936): Engelse alt. Studeerde aan het Royal College of Music, daarna in Parijs bij Jacques Bouhy (leraar van Louise Homer en Louise Kirkby-Lunn). Studeerde ook in Berlijn bij de sopraan Etelka Gerster. Debuut in Londen december 1892 met een cantate van Sullivan. Grote carrière in Engeland als oratorium- en liedzangeres. Ze had overigens drie zussen die ook zangeres werden. Elgar componeerde zijn cyclus Sea pictures met Clara Butt in gedachten en zij zong de première op 5 oktober 1899 met Elgar zelf als dirigent. Ze heeft gezongen voor Koningin Victoria, Koning Edward VII en George V. Werd "Dame" in 1920. 
Ze trouwde in 1900 met Kennerly Rumford, een bariton. Ze kregen 2 zonen en 1 dochter. De oudste zoon stierf aan hersenvliesontsteking, de jongste zoon pleegde zelfmoord. Zelf kreeg ze kanker, maakte haar laatste platen zittend in een rolstoel. Ze was diep gelovig. 

Clara Butt maakte veel opnamen, 1 Berliner in 1899, daarna HMV (1909-1915), en Columbia (1915-1916; 1926-1927, 1929-1931). Een fascinerende stem! Opvallend sterk in de lage noten. Haar repertoirekeuze getuigt van haar geloof en is soms van een smartlap-niveau, maar ik vind het prachtig - we voelen via haar een glimp van de grandeur van het British Empire in de 19e eeuw. 

Harold Craxton (30.04.1885 - 30.03.1971): Engels pianist, componist en docent, leerling van Tobias Matthay (1858-1945), ook de docent van Arnold Bax, Harriet Cohen, Myra Hess, Moura Lympany en Irene Scharrer. Begeleidde beroemde artiesten: buiten Clara Butt ook begeleider van o.a. Nellie Melba, John McCormack en Lionel Tertis.
1919-1961: professor aan het Royal College of Music, Londen. Denis Matthews en Alain Richardson hebben o.a. les van hem gehad.


Raymond Loughborough: Women of Inver    4:06
Clara Butt, alt; Harold Craxton, piano
78t 30 cm: HMV 03305  ac6389f
Opname 1912

Download mp3